Automaat kopen: waar moet je op letten bij een tweedehands automaat?

Een automaat kan een tweedehands auto veel prettiger maken. In files, stadsverkeer en lange ritten is het verschil groot. Maar een slechte automaat is ook een van de duurste problemen die je bij een occasion kunt kopen.

Zoek je aanbod, begin breed met automaten en gebruik deze gids om advertenties en proefritten te beoordelen.

Niet elke automaat is hetzelfde

"Automaat" is een verzamelnaam. Onder de motorkap kunnen heel verschillende systemen zitten.

De belangrijkste typen:

• Klassieke automaat met koppelomvormer: vaak soepel en sterk, vooral bij grotere auto’s.
• DSG of dubbele koppeling: snel en zuinig, maar gevoelig voor onderhoud, slijtage en software.
• CVT: traploos, vaak betrouwbaar bij hybride modellen, maar het rijgevoel is anders.
• Gerobotiseerde handbak: technisch eenvoudiger, maar vaak minder soepel.
• Hybride transmissie: bij veel Toyota/Lexus-modellen bewezen en onderhoudsarm.

Vraag dus altijd welk type automaat in de auto zit. Alleen "automaat" in de advertentie is te weinig informatie.

DSG: fijn als hij goed is, duur als hij slecht is

DSG-automaten schakelen snel en rijden prettig. Ze komen veel voor bij Volkswagen, Audi, Seat en Skoda. De aandachtspunten zijn koppelingen, mechatronic, software en olieonderhoud.

Let op:

• Schokt de auto bij wegrijden?
• Trilt hij bij langzaam optrekken?
• Is achteruit inschakelen vertraagd?
• Zijn DSG-oliewissels aantoonbaar uitgevoerd als dat voor dit type nodig is?

Een DSG met bewijsbaar onderhoud is niet automatisch een probleem. Een DSG zonder historie, met vaag schakelgedrag en een verkoper die zegt "dat hoort zo" is wel een rode vlag.

CVT: betrouwbaar, maar proefrijden is verplicht

Een CVT voelt anders dan een gewone automaat. Het toerental kan oplopen terwijl de snelheid geleidelijk volgt. Sommige kopers vinden dat normaal en prettig, anderen vinden het irritant.

CVT’s zie je veel bij Japanse en hybride auto’s. Bij Toyota-hybrides is de techniek anders dan een riem-CVT en staat die bekend als robuust. Bij andere CVT’s is onderhoud en juiste olie belangrijk.

Tijdens de proefrit:

• Rij rustig weg.
• Versnel stevig op een invoegstrook.
• Luister naar janken, slipgevoel of schokken.
• Test achteruit en filetempo.

Klassieke automaat: vaak sterk, maar niet onderhoudsvrij

Een koppelomvormerautomaat kan heel lang meegaan, vooral als olie en koeling op orde zijn. Toch is "sealed for life" geen onderhoudsbewijs. Bij oudere of zwaardere auto’s kan preventief spoelen of olie verversen verstandig zijn, afhankelijk van fabrikant en specialist.

Controleer:

• Soepel schakelen koud en warm.
• Geen bonk bij D of R.
• Geen slip bij stevig accelereren.
• Geen lekkage rond bak of koeler.

Bij trekhaakgebruik is extra controle logisch. Een automaat die vaak een caravan trok heeft meer warmte en belasting gezien.

Hybride automaten: vaak slim voor occasionkopers

Veel hybride auto’s rijden als automaat. Vooral Toyota en Lexus hebben een sterke reputatie met hun hybride aandrijflijn. Ook Kia en Hyundai hybrides zijn populair op de occasionmarkt.

Let wel op:

• Accugarantie en onderhoudshistorie.
• Remmen, want hybrides remmen vaak regeneratief en mechanische remmen kunnen juist vast gaan zitten.
• Banden en uitlijning.
• Schadehistorie, vooral bij import.

Lees voor aandrijfkeuze ook elektrisch of hybride kiezen.

Proefrit-checklist voor elke automaat

Maak de proefrit lang genoeg. Een rondje om het blok zegt weinig.

Doe dit:

1. Start koud en luister naar stationair draaien.
2. Schakel van P naar D en R met voet op de rem.
3. Rij langzaam door een woonwijk.
4. Test filetempo: kruipen, stoppen, opnieuw optrekken.
5. Versnel stevig tot snelwegtempo.
6. Laat de auto warm worden en herhaal langzaam optrekken.
7. Parkeer vooruit en achteruit.

Voel je schokken, vertraging, slip of trillingen? Dan is dat geen onderhandelingspunt maar een inspectiepunt.

Wanneer laat je hem staan?

Laat een automaat staan als:

• De verkoper geen onderhoud kan tonen.
• Er storingslampjes branden of recent "gereset" zijn.
• Schakelen koud en warm duidelijk anders voelt.
• De auto goedkoop is zonder duidelijke reden.
• Een aankoopkeuring niet mag.

Een reparatie aan een automaat kan makkelijk groter zijn dan het prijsvoordeel van de goedkoopste advertentie.