APK afgekeurd: repareren, verkopen of doorrijden? (Dat laatste mag niet)

Twee scenario's die ik vaker hoor dan me lief is. In het eerste sta je bij de garage. De monteur komt naar je toe met een uitdraai, kijkt je aan met die blik die nooit goed nieuws betekent, en zegt: "Afgekeurd op de remmen, een schokdemper en wat roest onder de bodem. Reparatie kost ongeveer zeshonderd euro." Je staat daar, met je autosleutels in je hand, en je vraagt je af of je hier ja op moet zeggen of dat je auto eigenlijk al te ver heen is.

In het tweede scenario zit je achter je laptop op Marktplaats. Mooie advertentie, redelijke prijs, foto's zien er prima uit. Onderaan staat "APK tot mei". Het is april. Je vraagt je af of die verkoper je een lijk probeert te verkopen die volgende maand bij de keuring meteen omvalt, of dat het puur toeval is dat de APK toevallig nu verloopt.

In beide gevallen helpt het om te weten hoe een APK eigenlijk werkt, wat het je kost als het misgaat, en wanneer je beter kunt stoppen met geld in een auto stoppen. Hieronder zet ik dat op een rij, inclusief de top-10 afkeurpunten en wat je doet als de papieren rood gestempeld terugkomen.

Wat is een APK eigenlijk

APK staat voor Algemene Periodieke Keuring. Het is een verplichte veiligheids- en milieukeuring die door de RDW wordt voorgeschreven en uitgevoerd door erkende keuringsstations, meestal gewone garages met de juiste licentie. Voor benzineauto's gaat de eerste APK doorgaans na vier jaar in en daarna jaarlijks vanaf het moment dat de auto vier jaar oud is. Voor diesels is de eerste keuring vaak al na drie jaar en de frequentie loopt sneller op. Voor oudtimers en specifieke voertuigcategorieën gelden weer andere termijnen. Check daarom altijd jouw exacte planning via de RDW-pagina bij je kenteken.

Belangrijk om te begrijpen: een APK is geen onderhoudsbeurt. De keurmeester kijkt of de auto veilig genoeg is om de openbare weg op te mogen en of hij niet door de milieueisen zakt. Hij vervangt geen olie, draait geen filters en gaat ook niet je distributieriem checken. Een auto met een geldige APK kan dus prima slecht onderhouden zijn. Andersom kan een goed onderhouden auto alsnog afgekeurd worden op iets simpels als een lekkende sproeier.

Wat het kost

De keuring zelf is relatief goedkoop. Bij een onafhankelijke garage betaal je ongeveer vijfendertig tot vijftig euro. Bij een dealer loopt het op tot ongeveer vijftig tot tachtig euro, soms hoger als ze er een "gratis check" omheen verkopen die in de praktijk vooral hun werkplaats vult.

Als je auto wordt afgekeurd ben je het keuringsbedrag sowieso kwijt. Daar bovenop komen de reparatiekosten en daarna nog een herkeuring, die meestal rond de twintig tot dertig euro ligt mits je binnen de afgesproken termijn terugkomt bij hetzelfde station. Bij sommige garages is de herkeuring gratis als je de reparatie daar laat doen.

Wat veel mensen niet weten: je bent niet verplicht om de reparatie te laten uitvoeren bij de garage waar je bent afgekeurd. Vraag de uitdraai met de afkeurpunten mee en bel een tweede partij voor een prijsopgave. Bij grotere reparaties scheelt dat soms honderden euro's, en je mag de auto laten herkeuren bij een ander erkend station. Dat is ook precies waarom dealers en sommige ketens hun afkeurprijzen wat fors stellen, ze rekenen erop dat je niet gaat shoppen.

De top-10 afkeurpunten

In de praktijk komen dezelfde dingen telkens terug. Hieronder de meest voorkomende afkeurpunten met indicatieve reparatiekosten. Echte prijzen verschillen per merk, model en regio, dus zie het als richting, niet als offerte.

• Remslijtage, schijven of blokken te dun of ongelijk versleten. Reken op ongeveer honderdvijftig tot driehonderdvijftig euro per as.
• Banden onder de wettelijke 1,6 mm profielminimum, of beschadigde flanken. Een nieuwe band inclusief montage en balanceren ligt vaak tussen de honderd en tweehonderd euro per stuk.
• Schokdempers of vering met te veel speling. Vervanging per as zit vaak tussen de tweehonderd en vijfhonderd euro.
• Verlichting die het niet doet of verkeerd afgesteld staat. Een lampje vervangen kost soms maar tien tot twintig euro, een verkeerd afgestelde of kapotte koplamp loopt op naar zestig tot tachtig euro.
• Roest op een dragend onderdeel, dus niet cosmetisch maar in de constructie. De prijs varieert enorm: van tweehonderd euro voor een lasreparatie tot tweeduizend euro of meer als de bodemplaat of langsligger eraan moet.
• Speling in de ophanging, denk aan kogels, draagarmen of silentblocks. Reken op honderdvijftig tot vierhonderd euro afhankelijk van wat er precies vervangen moet worden.
• Lekkage van motorolie of koelvloeistof. Een simpele pakking is vijftig tot honderdvijftig euro, een lekkende waterpomp of distributiehoes loopt al snel naar de vijfhonderd of meer.
• Uitlaatlek of een katalysator die niet meer voldoet. Een lasreparatie is goedkoop, een nieuwe kat of roetfilter zit tussen de honderdvijftig en achthonderd euro, en bij sommige diesels veel hoger.
• Stuurkogels of speling in de stuurinrichting. Vervanging ligt grofweg tussen de tweehonderd en vijfhonderd euro.
• Ruitenwissers die slecht vegen of een sproeier die niet werkt. Klein bier, twintig tot zestig euro, maar genoeg om je APK op af te keuren.

Wat opvalt is dat de bovenste helft van deze lijst (remmen, banden, vering, verlichting) bij elke auto vroeg of laat aan de beurt komt. Daar hoef je niet van wakker te liggen. De bodemhelft (roest, lekkages, katalysator) is waar het echt duur wordt, en waar je de afweging gaat maken of doorrijden nog wel slim is.

Wat doen na de afkeur

Een afkeur betekent dat je APK ongeldig is op het moment dat de huidige geldigheid afloopt. De marge die mensen vaak in hun hoofd hebben is in werkelijkheid de voortijdige-keuringsperiode: tot twee maanden voor de oorspronkelijke vervaldatum mag je alvast laten herkeuren zonder geldigheid in te leveren. Is je APK al verlopen, dan mag je de auto niet de openbare weg op behalve voor een directe rit naar het keuringsstation. Daar zit de meeste verwarring. Plan je herkeuring dus vóór de oude APK afloopt, niet erna.

Bij een lichte afkeur (denk aan een lampje of een sproeier) mag je tot het verlopen van de huidige APK gewoon doorrijden. Bij een ernstige afkeur op een veiligheidspunt zoals remmen of stuurinrichting is doorrijden geen optie, ook niet als de APK nog technisch geldig is. Je verzekering kan bij een ongeluk dekking weigeren als blijkt dat de auto reed met een bekend gevaarlijk gebrek. Dat is een rekening die je niet wilt krijgen.

Als je de auto sowieso een tijd niet gebruikt (denk aan een tweede auto die de winter doorkomt op de oprit), kun je hem schorsen via de RDW. Een geschorst voertuig hoeft geen geldige APK te hebben en kost ook geen wegenbelasting. Vergeet wel je verzekering aan te passen of stop te zetten, want die loopt automatisch door tot je hem aanpast. Bij elkaar scheelt dat al snel een paar honderd euro per jaar, mits je de auto echt niet rijdt.

Wanneer reparatie niet meer loont

De vuistregel die ik aanhoud: als de reparatiekosten plus wat je voor het komende jaar redelijkerwijs nog verwacht aan onderhoud meer is dan ongeveer de helft van de marktwaarde van de auto, dan is verkopen vaak verstandiger dan repareren. De reden is simpel. Je gooit niet alleen het bedrag van vandaag erin, je accepteert ook dat de volgende APK over een jaar opnieuw verrassingen kan brengen.

Voorbeeld. Stel je hebt een auto die op Marktplaats ongeveer drieduizend euro waard is. De APK-afkeur kost achttienhonderd euro aan reparatie. Je weet dat de banden ook bijna versleten zijn en dat de uitlaat verdacht klinkt. Dan zit je rekenkundig al boven de helft van de waarde, en de kans dat je over twaalf maanden weer een rekening krijgt is reëel. In dat geval staat een Poolse of Roemeense exportkoper vaak klaar om hem voor parts of voor export op te halen voor een prijs die je deel van het verlies dekt zonder dat je de reparatie vooruit hoeft te schieten.

Andersom geldt: bij een redelijk waardevolle auto met een eenmalige tegenvaller is repareren vrijwel altijd goedkoper dan switchen naar iets anders, omdat je bij de aankoop van een vervanger overdrachtskosten, BPM-rest, eventuele financieringsrente en het risico op een nieuwe lemon importeert.

Op Marktplaats: de advertentie-checklist

Als je een auto bekijkt waarvan de APK binnenkort verloopt of net is gedaan, gebruik dan deze paar checks voordat je een afspraak maakt.

• Vraag het kenteken op voordat je gaat kijken. Een serieuze verkoper geeft dat zonder gedoe.
• Check de APK-historie via ovi.rdw.nl. Kijk naar de laatste drie keuringen, niet alleen de meest recente.
• Eén afkeur in het verleden is geen drama, dat overkomt iedereen. Twee of drie opeenvolgende afkeuringen op zware punten (roest, vering, motor) is een patroon en een rode vlag.
• Een korte resterende APK (minder dan twee maanden) is geen directe walk-away, maar wel onderhandelingsruimte. Vraag de verkoper om de APK te vernieuwen op zijn kosten of trek de geschatte keuringskosten plus een marge van de prijs af.

Een advertentie waarin "net APK gekeurd, geen opmerkingen" staat is goud waard, mits je dat ook terugziet in de RDW-historie. Een advertentie waarin de APK net verloopt en de verkoper "geen tijd heeft" om hem opnieuw te laten keuren is vrijwel altijd een hint dat hij weet wat eruit gaat komen.

Even over WOK

Soms zie je in advertenties of in de RDW-data de status WOK staan. Dat betekent Wachten Op Keuring en wordt opgelegd na zware schade, bijvoorbeeld na een aanrijding of na een import waarbij de RDW twijfelt over de bouw. Een WOK-auto mag niet de openbare weg op zonder dat hij eerst opnieuw is goedgekeurd, en die herkeuring is strenger dan een gewone APK. Soms kun je een WOK-auto voor een spotprijs op de kop tikken en met een goede schadehersteller een prima auto overhouden, maar veel vaker is het een nachtmerrie waar je later spijt van krijgt. Voor een eerste aankoop zou ik er met een grote boog omheen lopen.

Resources

• ovi.rdw.nl voor de complete APK-historie en kentekendata
• rdw.nl/particulier/voertuigen/auto/apk voor de officiële regels en termijnen
• anwb.nl voor onafhankelijke aankoopkeuringen en pechhulp
• bovag.nl/apk voor erkende keuringsstations bij jou in de buurt

Hoe AutoSift hierin past

Volledige openheid: ik bouw aan AutoSift, een tool die helpt bij het zoeken en filteren van occasions in Nederland. Wat we doen is alle openbare advertenties verzamelen en doorzoekbaar maken op de details die er echt toe doen, inclusief de APK-historie via de RDW. Als je een auto vindt die je interesseert, kun je in één klik de keuringsgeschiedenis erbij halen zonder dat je het kenteken handmatig hoeft over te tikken. Je kunt AutoSift gratis proberen op autosift.nl. Als je liever zelf op Marktplaats blijft zoeken: ook prima, dan hoop ik dat de checklist hierboven je helpt om de lijken te vermijden.